Ana sayfa / Blog / Bağımsız denetim
Bağımsız denetimSon güncelleme: 1 Kasım 20265 dk okuma

Denetimden önce muavinde kontrol edilmesi gereken 10 nokta

Tutmayan fişlerden kasa tevsikine, 191/391 mahsubundan kur değerlemesine; bağımsız denetim ya da vergi incelemesi öncesinde muavinde en sık karşılaşılan hatalar.

Beyanly Editör EkibiŞirket kuruluşu, vergi ve denetim rehberleri

Kısaca

  • Denetçinin ilk baktığı yer muavin ve mizandır; tutmayan fiş, ters bakiye ve eksik dönem sonu kayıtları en sık bulgulardır.
  • Kasa, ortaklarla işlemler ve kanunen kabul edilmeyen giderler hem denetimde hem vergi incelemesinde öne çıkar.
  • Bu kontrollerin çoğu muavin Excel'e alınarak yapılabilir; bağımsız denetim paneli hepsini tek seferde çalıştırır.

1. Tutmayan fişler

Her yevmiye maddesinde borç ve alacak toplamı eşit olmalıdır. Tutmayan fiş, ya muavinin eksik alındığını ya da hatalı bir kaydı gösterir. Kontrole muavinin genel toplamıyla başlayın.

2. Ters bakiye veren hesaplar

Kasa hesabı alacak bakiye veremez; satıcılar hesabının borç bakiye vermesi, alıcılar hesabının alacak bakiye vermesi de açıklama gerektirir. Kasa hesabının dönem içinde herhangi bir gün eksiye düşmesi, fiilen olmayan paranın harcandığını gösterir ve vergi incelemelerinde sık rastlanan bir bulgudur.

3. Kasa tevsik zorunluluğu

Tevsik sınırını aşan tahsilat ve ödemelerin banka ya da PTT aracılığıyla yapılması gerekir. Kasadan yapılan büyük ödemeleri ve aynı gün aynı kişiye parçalara bölünerek yapılan ödemeleri listeleyin.

4. KDV hesapları ve beyannameler

191 İndirilecek KDV ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının her ay mahsup edilerek kapanması beklenir. Muavindeki aylık KDV tutarlarını beyannamelerle karşılaştırın; satış tutarındaki KDV oranının yürürlükteki oranlara uyup uymadığına bakın.

5. Ortaklarla işlemler

Ortaklardan alacak hesabında yüksek bakiye varsa adat (faiz) hesaplanıp faturalandırılmalıdır; aksi hâlde örtülü kazanç dağıtımı riski doğar. Ortaklara borçlar dönem başı özkaynağın üç katını aşıyorsa örtülü sermaye kuralları devreye girer.

6. Kanunen kabul edilmeyen giderler

Vergi cezaları ve gecikme zamları, bağışlar, binek otomobil giderlerinin bir kısmı ve belgesiz giderler gider hesaplarında yer alıyorsa beyannamede kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmalıdır.

7. Amortisman

Amortismana tabi iktisadi kıymetler için dönem amortismanı ayrılmış mı, oranlar faydalı ömürlerle uyumlu mu? Yıl içinde satılan kıymetlerin birikmiş amortismanı kapatılmış mı?

8. Kur değerlemesi

Dövizli banka, alacak ve borç hesapları dönem sonunda değerleme kuruyla değerlenmeli, oluşan kur farkı kayda alınmalıdır.

9. Dönem sonu tahakkukları

Kredi faizlerinin döneme ait kısmı (kıst faiz), ödenmemiş giderler ve dönemi ilgilendiren gelirler kayda alınmış mı? Dönem sonunda yapılıp sonraki ayın başında iptal edilen kayıtlar ayrıca incelenmelidir.

10. Stok ve maliyet

Stok hesaplarının alacak bakiye vermesi (negatif stok) kayıt dışı satış ya da maliyet hatası göstergesidir. Brüt kâr marjının önceki yıla göre belirgin değişmesi de açıklama gerektirir.

Bu kontrolleri tek seferde yapın

Beyanly bağımsız denetim panelinde muavini yükledikten sonra bu kontrollerin hepsi kendiliğinden çalışır: tutmayan fişler, ters bakiyeler, kasa tevsik ve eksi bakiye günleri, KDV karşılaştırması, ortaklarla işlemler, KKEG taraması, amortisman ve kur değerlemesi. Bulguları işaretleyip raporu kendi kuruluş adınızla alabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Bu kontroller yalnızca bağımsız denetim için mi?

Hayır. Aynı noktalar vergi incelemesinde, banka kredisi başvurusunda ve şirket satın alımlarında da incelenir.

Muavini hangi formatta almalıyım?

Muhasebe programınızdan Excel (xlsx) olarak alınan muavin yeterlidir. e-Defter tutan şirketlerde yevmiye defteri XML dosyaları da kullanılabilir.

Kontrol sonuçları kesin hata mı demek?

Hayır. Kontroller ön bulgu üretir; her bulgunun belgesi ve açıklamasıyla değerlendirilmesi gerekir.

Bağımsız denetim panelini 7 gün ücretsiz deneyin

Muavini yükleyin; mizan, mali tablolar, 32 kontrol ve vergi karşılaştırmaları hazır olsun. Kart bilgisi istemiyoruz.

Ücretsiz deneyin

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için mali müşavirinize ya da bağımsız denetçinize danışın. Tutar ve tarihler yayım tarihindeki mevzuata göredir.

Çerez ayarları

Hangi çerezlerin kullanılacağını seçebilirsiniz. Ayrıntılar için çerez politikasına bakın.

Mali Müşavir Başvurusu

Beyanly ile çalışmak isteyen mali müşavirler bu formu doldurabilir. Başvurunuzu inceleyip sizinle iletişime geçeceğiz.